ASPRESMAK METAL VE PLASTİK SANAYİİ TİC. LTD. ŞTİ.
  • Türkçe
  • BİZİ ARAYIN

    0(384) 213 34 42

    E-POSTA

    info@aspresmak.com

    Teknik Detaylar

    DERİN KUYU BORULARININ KRİTİK ÇÖKME BASINÇLARI

    Derin Kuyu borularının kritik çökme basınçlarının boru imalatçıları ve kullanıcılar tarafından bilinmesinde fayda vardır. Toprağın derinliklerine inildikçe jeolojik birim ve yapılar değişik karakterler göstermekte ve buna bağlı olarak kuyularda karşılaşılabilecek problemler de farklı olmaktadır. Normal şartlarda düşey gerilmeler derinlikle artmakta ve yatay gerilmelerden büyük olmaktadır. Ancak;

    • Tektonik gerilmeler

    • Jeolojik yapı değişiklikleri

    • Fay ve kıvrımların yapısı

    • Ortamın sıcaklığı

    • Tabakaların süreksizliği

    gibi olaylar yatay gerilmeleri arttırmakta ve bazı hallerde yatay gerilmeler düşey gerilmelerden daha büyük olabilmektedir. Kuyu borusu seçerken özellikle yatay gerilmelerin bilinmesi ve boru seçiminin buna göre yapılması gerekir. Normal zeminlerde düşey gerilmeler (sv) derinlikle lineer olarak artarken, yatay gerilmeler (sh) de buna paralel olarak artış gösterir.

    sh/sv= k olup; k= V/(1 -V)'dir.

    Burada, V= Poison oranıdır. Poison oranı elastik davranışlı kayaçlarda 0,25 ve plastik davranışlı kayaçlarda ise 0,50'dir.

    Normal zeminlerde;

    sv=g.hve . -

    sn= k.sv= [V/(1-V)].g.h'dır. Burada

    h= Yükseklik,

    g = Kayacın yoğunluğu'dur.

    Değişik yöre ve kayaçlarda yapılan çalışmalar neticesinde;

    0,3+100<k<0,5+1500  

    h h  

    bağıntısı elde edilmiştir.

    Derin kuyu boruları kuyuya indirilirken kendi ağırlığından dolayı düşey kuvvetlere, çakıllama, sondaj çamurunun temizlenmesi ve kuyu inkişafı (pompaj) sırasında da yanal kuvvetlere maruz kalır. Boruların bu yanal kuvvetlere dayanması esastır ve bu kuvvetlere kritik çökme basınçlarına kadar dayanırlar. Bu sebeple, kuyularda oluşacak yanal kuvvetler bulunmalı ve boru seçiminde dikkate alınmalıdır. Kritik çökme basıncı,

    P= (2E/1-V2). 1/[SBO(SBO-1)2] bağıntısıyla verilir.

    Burada;

    P= Kritik çökme basıncı,

    E=Elastiklik modülü,

    V= Poison oranı,

    SBO= Standard boyut oranı (D/t)'dır

    Derin kuyu borularının kritik çökme basınçları aşağıdaki çizelgede verilmiştir. Yatay yarıklı filtreli borularda kritik çökme basıncı, kapalı boruların yaklaşık O,5-O,7'si kadardır.

    Derin Kuyu Borularının Kritik Çökme Basınçları (Pk)